Áp dụng luật hôn nhân gia đình khi giải quyết vụ án có yếu tố nước ngoài

NGUYỄN THỊ HỒNG LÝ
Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị

Luật hôn nhân gia đình được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua tại kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa 10 ngày 9-6-2000 đã phần nào hoàn thiện các quy định về các quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài.

Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng pháp luật không thể tránh khỏi những vướng mắc mà các điều luật cũng như các văn bản dưới luật chưa hướng dẫn hoặc hướng dẫn chưa cụ thể. Xin nêu một ví dụ để bạn đọc cùng trao đổi.

Bà Lê Hoài Phương hiện đang thường trú tại MARKÍCHEALLÊ 8012681 BERLIN (Cộng hòa Liên bang Đức) có nơi cư trú trước lúc xuất cảnh tại phường 1 thị xã X, xin ly hôn ông Hoàng Đức Vượng, (thường trú tại FRIEDRICH ENGEL RING39 15562 RUDERSDORE BEI BERLIN Cộng hòa liên bang Đức) nơi cư trú trước lúc xuất cảnh của ông Vượng là Hải Phòng Việt Nam.

Theo lời khai của các đương sự, thì bà Lê Hoài Phương và ông Hoàng Đức Vượng kết hôn vào tháng 11/2000 trên cơ sở tự nguyện, có đăng ký kết hôn tại văn phòng Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng Hòa Liên Bang Đức. Sau khi kết hôn, vợ chồng chung sống hạnh phúc được hơn 2 năm thì phát sinh mâu thuẫn. Tháng 4 2004, hai người sống ly thân (Đến tháng 7-2004, bà Phương về Việt Nam thăm gia đình và làm đơn xin ly hôn ông Vượng).

Tòa án nhân dân tỉnh Q đã áp dụng Điều 89, khoản 2 Điều 104 Luật hôn nhân và gia đình xử cho bà Lê Hoài Phương được ly hôn ông Hoàng Quốc Vượng.

Bản án sơ thẩm đã có hiệu lực pháp luật. Tuy nhiên xoay quanh việc giải quyết vụ việc này có nhiều quan điểm khác nhau về thẩm quyền giải quyết:

Quan điểm thứ nhất: theo quy định tại khoản 4 điều 100, khoản 2 Điều 104 Luật Hôn nhân và Gia đình thì thẩm quyền giải quyết vụ án này là của Tòa án Cộng hòa Liên bang Đức. Bởi vì: khoản 2 Điều 104 Luật hôn nhân gia đình quy định: Trong trường hợp bên là công dân Việt Nam không thường trú tại Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn thì việc ly hôn được giải quyết theo pháp luật của nước nơi thường trú chung của vợ chồng; nếu họ không có nơi thường trú chung thì theo pháp luật Việt Nam.

Trong vụ án này, tại thời điểm xin ly hôn, hai đương sự đang thường trú tại Cộng Hòa liên bang Đức (ít nhất cũng từ năm 2000 cho đến khi làm đơn xin ly hôn). Mặt khác, nghị quyết 01/2003/NQ/HĐTP ngày 16-4-2003 của HĐTP- TANDTC hướng dẫn áp dụng pháp luật trong việc giải quyết một số loại tranh chấp dân sự, Hôn nhân gia đình, tại mục 2.2 phần II quy định: Đối với trường hợp các bên đều là công dân Việt Nam kết hôn ở nước ngoài, theo pháp luật nước ngoài, nay học về Việt Nam xin ly hôn thì giải quyết theo pháp luật Việt Nam chúng ta cần phải hiểu cụm từ “nay họ về…” nghĩa là họ về thường trú tại Việt Nam mà không phải về thăm gia đình thì mới thuộc thẩm quyền của Tòa án Việt Nam. Còn nếu đương sự đang thường trú tại nước ngoài mà về Việt Nam xin ly hôn thì không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án Việt Nam.

Quan điểm thứ hai cho rằng: trong vụ án này, tuy hai đương sự đang thường trú tại nước ngoài nhưng lại sống tại hai nơi khác nhau như: không cùng số nhà, đường phố… Vì vậy, phải xem đây là trường hợp không có nơi thường trú chung nên phải do pháp luật Việt Nam điều chỉnh.

Quan điểm thứ 3 lại cho rằng: Các đương sự kết hôn tại Đại sứ quán nước ta tại Đức và pháp luật áp dụng cho đăng ký kết hôn là pháp luật Việt Nam, khi có yêu cầu ly hôn, đương sự về Việt Nam làm thủ tục xin ly hôn theo pháp luật Việt Nam nhưng không áp dụng ly hôn có yếu tố nước ngoài mà áp dụng các điều luật tại chương 10 về ly hôn để giải quyết.

Tôi đồng tình với quan điểm thứ nhất, bởi không thể xem đây là trường hợp đương sự đã về Việt Nam, hoặc cũng không phải là không có nơi thường trú chung nên không áp dụng pháp luật Việt Nam về điều chỉnh.

Rất mong bạn đọc quan tâm trao đổi và hi vọng rằng Tòa án nhân dân tối cao sớm có hướng dẫn chính thức về vấn đề này.


Về bài Áp dụng luật hôn nhân gia đình khi giải quyết vụ án có yếu tố nước ngoài

Nguyễn Trung Tín

Qua đọc bài “Về áp dụng Luật Hôn Nhân gia đình khi giải quyết vụ án có yếu tố nước ngoài” của tác giả Nguyễn Thị Hồng Lý (Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị đăng số… Tạp chí Tòa án nhân dân), chúng tôi xin có một số ý kiến trao đổi dưới đây.

Chúng tôi xin tóm tắt lại nội dung vụ việc như sau:

- Thứ nhất là vụ việc quan hệ hôn nhân và gia đình giữa công dân Việt Nam với nhau mà cả hai bên định cư ở nước ngoài (thuộc loại quan hệ được quy định tại khoản 4 điều 100 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000- loại quan hệ thuộc diện áp dụng các quy định của Chương XI “Quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài” của Luật trên);

- Thứ hai, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị đã áp dụng điều 89, khoản 2, điều 104 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 xử cho bà Lê Hoài Phương được ly hôn ông Hoàng Quốc Vượng.

Có các quan điểm sau về giải quyết vụ việc này:

+ Quan điểm thứ nhất cho rằng, theo khoản 4, Điều 100, khoản 2 Điều 104 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 thì thẩm quyền giải quyết vụ việc trên thuộc Tòa án cộng hòa liên bang Đức;

+ Quan điểm thứ hai cho rằng, vụ việc này do pháp luật Việt Nam điều chỉnh;

+ Quan điểm thứ ba cho rằng đây không phải là vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài.

Quan điểm của tác giả bài viết trên là đồng tình với quan điểm thứ nhất.

Qua nghiên cứu vụ việc mà tác giả bài viết đề cập, chúng tôi xin nêu ý kiến trao đổi để bạn đọc tham khảo và rất mong nhận được ý kiến của các bạn.

Chúng tôi không đồng tình với cả ba quan điểm trên với các lý do sau:

Quan điểm thứ nhất có sự nhầm lẫn ở hai điểm. Sự nhầm lẫn thứ nhất ở chỗ khoản 4 Điều 100 và khoản 2 Điều 104 Luật Hôn nhân gia đình năm 2000 là các quy định luật về nội dung (khoản 4 Điều 100) và luật xung đột quy định chọn luật về nội dung của một quốc gia cụ thể (khoản 2 Điều 104). Do vậy, không thể căn cứ vào các quy định trên để xác định thẩm quyền của Tòa án một quốc gia trong việc giải quyết các vụ việc hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài được. Sự nhầm lẫn thứ hai ở chỗ, Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 là văn bản pháp luật của Việt Nam, do vậy, ở đó không thể có quy định về việc “Thẩm quyền giải quyết vụ án này là của Cộng Hòa Liên Bang Đức” được.

Chính vì vậy, chúng tôi không thể đồng tình với quan điểm thứ nhất.

Quan điểm thứ hai không chấp nhận được ở chỗ, đối với các vụ việc dân sự theo nghĩa rộng có yếu tố nước ngoài nói chung và quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài nói riêng, nơi thường trú của các bên mà các cơ quan có thẩm quyền quan tâm ở đây là ở quốc gia nào (?), chứ không phải ở “số nhà, đường phố…” nào(?). Do vậy những người đưa ra quan điểm thứ hai cho rằng vì không rõ “số nhà, đường phố…” ở Cộng hòa Liên bang Đức, cho nên Tòa án Việt Nam sẽ quay trở lại áp dụng pháp luật Việt Nam là không có cơ sở.

Quan điểm thứ ba không chấp nhận được ở chỗ, căn cứ vào khoản 4, Điều 100 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000, đây là vụ việc quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài. Do vậy, việc quan điểm thứ ba cho rằng về việc các bên kết hôn ở Đại sứ quán Việt Nam tại Đức và pháp luật áp dụng để cho đăng ký kết hôn là pháp luật Việt Nam, cho nên không thể áp dụng Chương XI “Quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài” mà cần áp dụng Chương X là điều không có cơ sở khoa học và cơ sở pháp luật. Kinh nghiệm giải quyết xung đột pháp luật trong lĩnh vực tư pháp quốc tế của tất cả các quốc gia trên thế giới cho thấy rằng, không có cơ sở nào để khẳng định rằng, luật của quốc gia áp dụng với ly hôn phải là luật của quốc gia áp dụng với kết hôn.

Theo chúng tôi, vụ việc này cần được giải quyết các vấn đề sau: Thẩm quyền của Tòa án luật về nội dung mà Tòa án cần áp dụng để giải quyết ly hôn.

· Về thẩm quyền:

Theo như bài viết thì vụ việc này, được giải quyết trước ngày 01/01/2005 (Ngày Bộ luật Tố tụng Dân sự có hiệu lực), do vậy, thẩm quyền của Tòa án Việt Nam vẫn cần được xác định trên cơ sở Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự năm 1989.

Theo điều 13 Pháp lệnh trên, (Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ) thì Tòa án Việt Nam không có thẩm quyền giải quyết vụ việc này. Bởi vì khoản 1 điều 13 quy định: “1. Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự là Tòa án nơi cư trú hoặc nơi làm việc của bị đơn…”. Trong số tất cả các quy định khác của Chương II “Quy định về thẩm quyền của Tòa án nhân dân” không có quy định nào chứng tỏ rằng, Tòa án Việt Nam có thẩm quyền giải quyết vụ việc ly hôn trên.

Nếu vụ việc này được Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị thụ lý sau ngày 01/01/2005 thì Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị có thẩm quyền (căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 34, khoản 1 Điều 27, khoản 3 Điều 33 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004). Bởi theo điểm g khoản 2 Điều 410 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án Việt Nam có thẩm quyền khi “Vụ việc ly hôn mà nguyên đơn hoặc bị đơn là công dân Việt Nam”.

• Về luật áp dụng:

Theo khoản Điều 104 Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm 2000, Tòa án Việt Nam nếu có thẩm quyền giải quyết vụ việc này (nếu giải quyết vào thời điểm từ ngày 01/01/2005 trở đi) thì Tòa án đó cần căn cứ vào khoản 2 Điều 104 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 để áp dụng pháp luật của Cộng hòa Liên bang Đức về việc cho phép ly hôn và giải quyết hậu quả của ly hôn.
Nguồn (thongtinphapluatdansu)

đề Thi Luật Ngân Hàng, Tư Pháp phần riêng, TTDS

CÁc bạn thân mến
Nhẳm đẩy mạnh phong trào học tập, ôn tập tốt trước kì thi hoc kỳ mình mở topic gỉai đề thi tất cả các môn trên diễn đàn sinh viên Luật TPHCM http://www.hcmls.org tại các box THẢO LUẬN PHÁP LỤÂT CHUYÊN NGÀNH
1.http://hcmls.org/forums/f26/giai-de-thi-tu-phap-quoc-te-phan-rieng-13354.html#post87985

2. GIẢI ĐỀ THI TTDS(Pl Dân sự)http://hcmls.org/forums/f215/

3.CÙNG GIẢI ĐỀ LUẬT NGÂN HÀNG http://hcmls.org/forums/f215/
vì là box thảo luận cho nên nếu khi sau khi đề được post ra mà không có thnàh viên giải đề hoặc thảo lụân mình sẽ khoá topic, đồng nghĩa với viêc không tiếp tực mở và lấy đề tại ngân hàng đề thi đồ sộ của HCMLS.
Mình làm vậy không phải giữ đề làm gì chỉ muốn tất cả hãy cùng nhau thảo luận, cùng nhau làm bài để ôn tập tốt và thi tốt và khoá sau (34, 35, 36….) có nguồn đề thi và lờigiảin (tham khảo),
CHIA SẺ LÀ KẾT NỐI- HÃY CÙNG THẢO LUẬN PHÁP LUẬT CHUYÊN NGÀNH – CÙNG GIẢI ĐỀ- CÙNG HỌC VÀ CÙNG THI TỐT NHÉ

THỪA KẾ TRONG TƯ PHÁP QUỐC TẾ

A- Tài liệu
1. Văn bản pháp luật
 Các Hiệp định tương trợ tư pháp giữa nước CHXHCN Việt Nam với các nước như: Liêng Bang Nga, Lào, Cuba, Mông Cổ, Triều Tiên, Balan
 Bộ luật dân sự VN 2005
 Nghị định 138/CP hướng dẫn thi hành các quy định trong phần thứ 7 BLDSVN
2. Tài liệu tham khảo
2.1 Tài liệu tham khảo có định hướng
 Giáo trình tư pháp quốc tế – Trường Đại Học Luật Hà Nội – NXB Tư Pháp
 Tư pháp quốc tế Việt Nam – TS.Đỗ Văn Đại – PGS.TS Mai Hồng Quỳ – NXB Đại học quốc gia TP.HCM
 Tư pháp quốc tế phần 2 – Ths.Nguyễn Ngọc Lâm
 Tư pháp quốc tế – Th.s Lê Thị Nam Giang – NXB Đại học quốc gia TP.HCM
 Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về quan hệ nhân thân và tài sản trong Tư pháp quốc tế – Kỷ yếu hội thảo- Nhà pháp luật Việt Pháp 2005.
 Tư pháp quốc tế – Jean Derruppe, Nhà pháp luật Việt Pháp, Hà Nội, 2004
 TS. Đỗ Văn Đại , “Giải quyết xung đột pháp luật về thừa kế theo pháp luật trong Tư pháp quốc tế” – Tạp chí khoa học pháp lý – số 17 năm 2003
2.2 Tài liệu tham khảo khác
 International Private Law
 Bình luận khoa học Bộ Luật Dân sự Việt Nam 2005
 Luật thừa kế Việt Nam-TS.Đỗ Văn Đại
 Hướng dẫn học tập môn tư pháp quốc tế – Th.s Lê Thị Nam Giang
 Tưởng Bằng Lượng, “Một số vấn đề trong thực tiễn giải quyết tranh chấp thừa kế tại Tòa án nhân dân trong thời gian qua” – Tạp chí khoa học pháp lý- số 10 năm 2001
 Nguyễn Hồng Bắc, “Giải quyết xung đột pháp luật về thừa kế có yếu tố nước ngoài trong một số Điều ước quốc tế Việt Nam kí kết với nước ngoài” –Tạp chí Luật học tháng 12 năm 1998
 Nguyễn Công Khanh, “Phương hướng xây dựng chế định thừa kế có yếu tố nước ngoài trong phần thứ 7 BLDS” – Tạp chí Dân chủ và pháp luật-số 10 năm 2002
 Lê Minh Hùng, “Những quy định mới của các quy định về thừa kế trong BLDS 2005” – Tạp chí khoa học pháp lý-số 31 năm 2005
 Luật nhà ở năm 2005
 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000
 Luật đất đai năm 2003
 Nghị định 181/NĐ-CP của Chính phủ ngày 29/10/2004 hướng dẫn thi hành Luật đất đai
 Nghị định số 90/NĐ-CP của Chính phủ ngày 6/9/2006 hướng dẫn thi hành Luật nhà ở
 Luật đầu tư năm 2005
http://www.luatvietnam.com.vn
http://www.gov.vn
http://www.Westlaw.com
http://www.vietnamese-law-consultancy.com
Đề cương chi tiết
THỪA KẾ TRONG TƯ PHÁP QUỐC TẾ
1. Khái niệm quan hệ thừa kế trong tư pháp quốc tế
Điều 758 BLDS 2005
2. Giải quyết xung đột pháp luật về thừa kế tại Việt Nam
2.1 Giải quyết xung đột pháp luật về thừa kế theo các Hiệp Định tương trợ tư pháp
2.1.1 Thừa kế theo pháp luật
Thứ nhất, xung đột pháp luật về thừa kế theo pháp luật: các Hiệp định tương trợ tư pháp chia 2 trường hợp:
Đối với động sản
Đối với bất động sản
Thứ hai, xung đột pháp luật về định danh tài sản: nguyên tắc luật nơi có tài sản
2.1.2 Thừa kế theo di chúc
Về năng lực hành vi lập, sửa đổi, hủy bỏ di chúc
Về hình thức của di chúc
Note: thẩm quyền giải quyết đối với các vụ việc thừa kế
2.2 Giải quyết xung đột pháp luật về thừa kế theo pháp luật Việt Nam
2.2.1 Nguyên tắc giải quyết xung đột pháp luật về thừa kế
2.2.2 Thừa kế theo pháp luật
Điều 767 BLDS 2005
2.2.3 Thừa kế theo di chúc
Về năng lực lập, thay đổi, hủy bỏ di chúc: Khoản 1 Điều 768 BLDS 2005
Về hình thức di chúc: Khoản 2 Điều 768 BLDS 2005
3. Vấn đề di sản không người thừa kế trong Tư pháp quốc tế
Theo các hiệp định tương trợ tư pháp giữa Việt Nam và các nước
 Nếu di sản là động sản
 Nếu di sản là bất động sản
Theo PLVN : Điều 767 Bộ luật dân sự Việt Nam 2005

HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH TRONG TƯ PHÁP QUỐC TẾ

KẾ HOẠCH BÀI GIẢNG CHƯƠNG VII
HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH TRONG TƯ PHÁP QUỐC TẾ
A- Tài liệu
1. Văn bản pháp luật
 Các Hiệp định tương trợ tư pháp giữa nước CHXHCN Việt Nam với các nước như: Liêng Bang Nga, Lào, Cuba, Mông Cổ, Triều Tiên…
 Các Hiệp định hợp tác nuôi con nuôi giữa Việt Nam và các nước như Pháp, Italia…
 Phần thứ VII Bộ luật dân sự VN 2005
 Nghị định 138/CP hướng dẫn thi hành các quy định trong phần thứ 7 BLDSVN
 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000
 Luật nuôi con nuôi 2010 có hiệu lực ngày 01/01/2011
 Nghị định 68/2002/NĐ-CP ngày 10/07/2002 quy định chi tiết thi hành Luật Hôn nhân và gia đình 2000 về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài
 Nghị định 69/2006/NĐ-CP ngày 21/07/2006 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 68/2002/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Hôn nhân và gia đình 2000 về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài
 Thông tư số 07/2002/TT-BTP ngày 16/12/2002 của Bộ Tư Pháp hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 68/2002/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Hôn nhân và gia đình 2000 về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài
2. Tài liệu tham khảo
2.1 Tài liệu tham khảo có định hướng
 Tư pháp quốc tế Việt Nam – TS.Đỗ Văn Đại – PGS.TS Mai Hồng Quỳ – NXB Đại học quốc gia TP.HCM
 Tư pháp quốc tế phần 2 – Ths.Nguyễn Ngọc Lâm
 Tư pháp quốc tế – Th.s Lê Thị Nam Giang – NXB Đại học quốc gia TP.HCM
 Hướng dẫn học tập môn tư pháp quốc tế – Th.s Lê Thị Nam Giang
 Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về quan hệ nhân thân và tài sản trong Tư pháp quốc tế – Kỷ yếu hội thảo- Nhà pháp luật Việt Pháp 2005.
 Tư pháp quốc tế – Jean Derruppe, Nhà pháp luật Việt Pháp, Hà Nội, 2004
2.2 Tài liệu tham khảo khác
 P.M. North and JJ Farett, Cheshire and North’s Private Intrnational Law, Butterworth, 2001
 Nguyễn Trung Tín, “áp dụng Luật hôn nhân-gia đình khi giải quyết vụ án có yếu tố nước ngoài” – Tạp chí Tòa án số 14 năm 2005
 Nguyễn Hồng Bắc, “Những quy định mới của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài”
 Thái Công Khanh, “về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài” – Tạp chí Dân chủ và pháp luật năm 2000”
 Thái Công Khanh, “Bàn về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài” – Tạp chí Tòa án số 1 năm 2003
 TS.Đỗ Văn Đại, “Ly hôn có yếu tố nước ngoài và vấn đề thẩm quyền của Tòa án Việt Nam” – Tạp chí Tòa án số 3 năm 2008
 Vũ Đức Long, “Việt Nam và các Điều ước quốc tế đã ký kết về con nuôi” –Tạp chí Luật học số 5 năm 2000
 Thái Công Khanh, “Bàn về thẩm quyền giải quyết vụ án ly hôn” – Tạp chí Tòa án số 15 năm 2005
http://vietnamese-law-consultancy.com
http://www.luatvietnam.com.vn
http://www.gov.vn
http://www.Westlaw.com

Đề cương chi tiết
Chương VII
HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH TRONG TƯ PHÁP QUỐC TẾ
1. Khái niệm quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài
Khoản 14 điều 8 luật HN-GĐ 2000
Điều 5 Luật HN – GĐ 2000
Điều 758 BLDS 2005
2. Giải quyết xung đột pháp luật về hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài
2.1 Giải quyết xung đột pháp luật về kết hôn có yếu tố nước ngoài
2.1.1 Giải quyết xung đột pháp luật về điều kiện kết hôn
2.1.1.1 Theo Hiệp định tương trợ tư pháp
Theo các Hiệp định tương trợ tư pháp Việt Nam đã kí kết với các nước, luật được áp dụng để điều chỉnh điều kiện kết hôn là luật quốc tịch của các Bên đương sự kết hợp với luật nơi tiến hành kết hôn về các trường hợp cấm kết hôn.
2.1.1.2 Theo pháp luật Việt Nam
Điều 103 Luật hôn nhân và gia đình 2000
Điều 10 Nghị định 68/2002/NĐ-CP
2.1.2 Giải quyết xung đột pháp luật về nghi thức kết hôn
2.1.2.1 Theo Hiệp định tương trợ tư pháp
Trong các HĐTTTP giữa VN và các nước đều thừa nhận áp dụng nguyên tắc luật nơi tiến hành kết hôn để giải quyết xung đột pháp luật về nghi thức kết hôn.
2.1.2.2 Theo pháp luật Việt Nam
Điều 11 Nghị định 68/2002/NĐ-CP
Khoản 2 Điều 17 Nghị định 68/2002/NĐ-CP
Khoản 4 Điều 19 Nghị định 68/2002/NĐ-CP
2.2 Giải quyết xung đột pháp luật về ly hôn
2.2.1 Theo các Hiệp định tương trợ tư pháp
Trong các HĐTTTP giữa Việt Nam và các nước, các nguyên tắc để giải quyết xung đột pháp luật về ly hôn được áp dụng theo thứ tự như sau: luật quốc tịch chung của hai vợ chồng luật nơi hai vợ chồng cùng thường trú Luật tòa án.
2.2.2 Theo pháp luật Việt Nam
Điều 104 Luật hôn nhân và gia đình 2000
 Trường hợp một trong các bên là công dân Việt Nam
 Trường hợp cả hai bên đều là công dân Việt Nam
 Trường hợp cả hai bên không phải là công dân Việt Nam
2.3 Quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản giữa vợ và chồng
2.3.1 Theo các Hiệp định tương trợ tư pháp
Đa số các Hiệp định (Điều 24 HĐTTTP Việt Nam- Cuba, Điều 24 HDTTTP Việt Nam- Balan, Điều 32 HDTTTP Việt Nam- Hungari…) đều thống nhất quy định nguyên tắc giải quyết xung đột pháp luật về quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản giữa vợ và chồng theo thứ tự sau: Luật của Nước mà vợ chồng là công dân Luật của Nước nơi vợ chồng đang thường trú hoặc luật của nước nơi thường trú chung cuối cùng của vợ chồng Luật của Nước ký kết nơi có tòa án nhận đơn kiện của họ
Tuy nhiên, có một số Hiệp định tương trợ tư pháp (Điều 25 HĐTTTP Việt Nam- Mông Cổ, Điều 26 HĐTTTP Việt Nam- Lào, Điều 25 HĐTTTP Việt Nam-Liên Bang Nga…) lại quy định nguyên tắc giải quyết xung đột pháp luật về quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản giữa vợ và chồng theo thứ tự sau đây: Luật nơi cư trú (thường trú) chung của vợ chồng Luật quốc tịch chung của hai vợ chồng Luật nơi cư trú (thường trú) chung cuối cùng Luật Tòa án
2.3.2 Theo pháp luật Việt Nam
Điều 7 Luật hôn nhân và gia đình 2000
Điều 18 đến Điều 33 Luật hôn nhân và gia đình 2000
2.4 Quan hệ giữa cha mẹ và con cái
2.4.1 Theo các Hiệp định tương trợ tư pháp
 Về quan hệ pháp lý giữa cha mẹ và con: Đa số các Hiệp Định ưu tiên áp dụng nguyên tắc luật quốc tịch của đứa trẻ. Song, cũng có một số Hiệp định áp dụng pháp luật của Nước ký kết nơi cha, mẹ, con cùng có nơi thường trú chung
Tuy nhiên, các Hiệp định này còn có quy định bổ sung trong trường hợp cha, mẹ, con không cùng nơi cư trú thì nguyên tắc luật quốc tịch hoặc luật nơi cư trú của đứa trẻ được áp dụng (Khoản 2 Điều 28 HĐTTTP Việt Nam- Liêng Bang Nga, Khoản 3 Điều 28 HĐTTTP Việt Nam- Mông cổ, Khoản 3 Điều 29 HĐTTTP Việt Nam- Lào)
 Về vấn đề xác định cha, mẹ, con: Nguyên tắc luật quốc tịch của người con khi sinh ra được áp dụng để giải quyết xung đột pháp luật về việc xác định cha, mẹ, con trong đa số các Hiệp định tương trợ tư pháp giữa Việt Nam với các Nước (Khoản 1 Điều 28 HĐTTTP Việt Nam-Mông Cổ, Điều 28 HĐTTTP Việt Nam- Balan, Điều 27 HĐTTTP Việt Nam- Cuba…). Tuy nhiên cũng có Hiệp định thừa nhận nguyên tắc luật của Bên ký kết mà người con là công dân (Khoản 1 Điều 23 HĐTTTP Việt Nam- Triều Tiên, khoản 1 Điều 24 HĐTTTP Việt Nam-Bungari…) Riêng Hiệp Định tương trợ tư pháp giữa Việt Nam và Lào (Khoản 1 Điều 29) lại thừa nhận nguyên tắc luật của Nước ký kết nơi đứa trẻ cư trú vào thời điểm có đơn yêu cầu xác định quan hệ này.
 Về vấn đề cấp dưỡng giữa cha, mẹ và con: Đa số các Hiệp định đều áp dụng thống nhất nguyên tắc luật của Nước ký kết mà người yêu cầu cấp dưỡng là công dân. Song, cũng có một số Hiệp định lại có quy định khác như khoản 4 Điều 28 HĐTTTP Việt Nam-Mông cổ quy định: “đối với việc kiện đòi con đã thành niên trợ cấp nuôi dưỡng cha mẹ sẽ áp dụng pháp luật của Bên ký kết nơi người yêu cầu cấp dưỡng thường trú”
2.4.2 Theo pháp luật Việt Nam
 Quyền và nghĩa vụ về nhân thân và tài sản giữa cha, mẹ, con
Điều 7 Luật hôn nhân và gia đình 2000
Điều 34 đến Điều 62 Luật hôn nhân và gia đình 2000
 Vấn đề xác định cha, mẹ ,con
Chương III Nghị định 68/2002/NĐ-CP
2.5 Nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài
2.5.1 Theo các Hiệp định tương trợ tư pháp
Một số Hiệp định tương trợ tư pháp giữa Việt Nam và các nước quy định áp dụng nguyên tắc Luật quốc tịch của người nhận nuôi. Nếu cha mẹ nuôi không cùng quốc tịch thì áp dụng pháp luật hiện hành của hai Bên ký kết (Điều 29 HĐTTTP Việt Nam- Mông Cổ, Điều 30 HĐTTTP Việt Nam- Nga)
Bên cạnh đó, cũng có những Hiệp định tương trợ tư pháp điều chỉnh quan hệ nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài theo nguyên tắc luật quốc tịch của con nuôi (Điều 31 HĐTTTP Việt Nam- Lào, Điều 29 HĐTTTP Việt Nam- Ucraina)
2.5.2 Theo pháp luật Việt Nam (CHương 3 Luật nuôi con nuôi 2010)

(Cô Hoài Gửi )